بانوان خبرنگار از گسترش روزافزون تهدید و خشونت علیه خبرنگاران نگرانند

موسسه اجتماعی فرهنگی  تساوی با حمایت صندوق  ملی مردم سالاری دوره یکساله  آموزش خبرنگاری چند رسانه ای با رویکرد حقوق بشر را برگزار نمود که در این دوره 25 بانوی خبرنگار دربخشهای خبرنگاری بارویکرد حقوق بشر ، عکاسی ،‌تصویربرداری ،‌وبلاگ نویسی و تهیه گزارشهای رادیویی  آموزش دیدند . مسئولین این موسسه طی همایشی ضمن تجلیل از فراغت این بانوان ، از ایجاد کمیته بانوان خبرنگار خبردادند .

 

 

                                            

ادامه نوشته

بی بهانه

نامردیها و نامرادیها

هر چند مرا در حصار خود آزردند

اما

من بی بهانه زن ماندم!

بهار میشوم

 

در بیر و بار یک سرک

ثانیه ها راه میروند

لحظه ها پریشانند

به هر سو کشیده می شوند

و من هم به دنبال رد پای بهار

رد پای تو

ای شروع بی پایان

سرگردا ن تر از آهم

کوله بارم

پر از دلتنگی است!

به دنبال آرامگاهم میگردم

که همان آغوش توست

ومن

در آستانه دستانت

بهار میشوم!

به تو عیدی میدهم

همه  واژه های منتظر را

که از جنس یکرنگی است!

سرازیر میشوند

قصه های مسافر

به سوی ابی ترین رویا

به مهربانی چشمانت

 و نقطه عطف من و تو

یک پیاله  شور و بیرنگی است !

دروغ !

 

خیلی احساس آزاردهنده ای است که به این حقیقت برسی که دروغ روی سرت سایه افگنده است.

وقتی با دقت به اطرافم میبینم و رفتار اطرافیانم را مینگرم ، احساس میکنم که این روزها دروغ بخشی از زندگی همه شده است ، عادی شده است . این به این معنی نیست که خودم از این قاعده مستثنی هستم . اما درک همین حقیقت رنجم میدهد.

نمیخواهم دروغ بگویم و نمیخواهم از کسی دروغ بشنوم.

نمیخواهم در اسارت دروغها له شوم و از بین بروم ، تحملش برایم سخت است .

سنگ صبور من !

 

دوست خوبم سلام ، مدتی است که به تو سرنزدم ، ندیدمت ، در ذهنم بودی اما باور کن هر بار مشکلی پیش میامد ، جنجالهای روزگار آدم را اسیر میکند . این روزها سخت درگیرم ، مریضی ، دلتنگی ، کار ، بی حوصلگی و وقت کم همه وهمه دست به دست هم دادند تا از تو کمی دور باشم .

اما همیشه میخواستم بیایم و باز هم حرفهایم را بشنوی ، همیشه میخواستم  گفتنی هایم را با تو در میان بگذارم ، تو میشنوی ، تحمل میکنی ، همه حرفهایم را به خاطر داری ، همیشه میخواهم که به تو سر بزنم و با تو حرف بزنم .بخصوص وقتی خیلی خسته و دلتنگم . وقتی جایی و کسی را برای رفع دلتنگی هایم پیدا نمیکنم .

تو با من صادق هستی ، به من دروغ نمیگویی  و این یعنی بهترین دوست من ، رفیق تنهاییهای منی !

فکر نکن اگرگاهی کمتر فرصتی دست میدهد که احوالت رابگیرم فراموشت کرده ام . جمله های امروزی ام بخاطرتوست ، نوشته ام فقط برای توست و تقدیم به تو .

درروزهایی که داشتن و نگهداشتن یک دوست خوب کار آسانی نیست ، تو دوست خوب من هستی ، من شاید دوست خوبی نباشم .تو سنگ صبور من هستی و من خوشحالم که در دنیای مجازی یک فضای کوچک دارم و گاه وناگاه بی دغدغه و بی تشویش ، دور از همه نا به سامانیها ، گفتنیهایم را مینویسم و به تو میسپارم.

وبلاگ من !

تو مرا و گفتنیهای مرا بدون غرض بدون کم و کاست با دوستانم شریک میسازی ، در آینده هم اگر نبودم تو هستی ومرا به تصویر  میکشی . تو پنجره نگاه من به جهان مجازی اطراف  من هستی . خوشحالم که هستی .

 

سَحرگل؛ نماد مبارزه‌ی زنان افغانستان

  مؤسسه‌ی «زنان جوان برای تغییر» سحرگل را «نماد مقاومت و شهامت زنان» می‌داند و از همین رو، یک ایستگاه انترنتی را به نام او، نام‌گذاری کرده است. این مؤسسه به تازگی، یک سال و یک روز شدن خود را در همین ایستگاه انترنتی جشن گرفت. این نخستین و تنها ایستگاه انترنتی ویژه‌ی بانوان در کشور است که به نام یک خانم افغانستانی و گرامیداشت از سحرگل، امسال در «روز جهانی زن» به گشایش یافته است. سحرگل، نوعروس 15 ساله‌ای است که توسط خانواده شوهرش تا سرحد مرگ شکنجه شده بود. وی هنگامی که تنها 14 سال داشت، توسط برادراندرش در بدل 260 هزار افغانی مجبور به ازدواج با مرد 30ساله گردید و در طول پنج ماه پس از عروسی، برای آن که از روسپی‌گری سرباز می‌زد، به شدت شکنجه گردید. در نهایت، پولیس بغلان در 7 جدی سال گذشته وی را از زندان خانگی نجات داد و برای درمان به شفاخانه وزیر اکبرخان شهر کابل انتقال داد. بانو طوبا احمدیار، مسئول ایستگاه انترنتی سحرگل و عضو زنان جوان برای تغییر معتقد است که ایجاد نخستین ایستگاه انترنتی ویژه‌ی زنان در افغانستان، گامی بزرگ در راستای توسعه حقوق زن در کشور می‌باشد. ایستگاه انترنتی سحرگل بیش از 15 پایه کمپیوتر دارد و روزانه برای ده‌ها مراجعه کننده زن خدمات ارائه می‌کند. طوبا احمدیار، مسئول ایستگاه انترنتی «سحرگل» و عضو مؤسسه‌ی زنان جوان برای تغییر از دید طوبا احمدیار، هدف از راه اندازی این ایستگاه انترنتی صرفا استفاده از انترنت نیست. وی می‌افزاید: «در هر پنجشنبه، جلسات منظم زیر عنوان نشست خواهران داریم که در آن در مورد مسایل اجتماعی بحث می‌کنیم.» احمدیار تأکید می‌کند که آن‌ها برنامه مشابهی را در سراسر کشور دارند و گشایش ایستگاه انترنتی سحرگل فقط یک آغاز می‌باشد. به گفته خانم طوبا، «زنان جوان برای تغییر» شعبه‌ای را در کانادا نیز ایجاد کرده است که هدف اصلی آن هماهنگی و جمع آوری کمک‌ها برای برنامه‌های آن‌ها در کشور می‌باشد. وی می‌افزاید: «تلاش‌ها برای ایجاد نمایندگی زنان جوان برای تغییر در تخار و جلال آباد آغاز شده است و به زودی در آن جا نیز نمایندگی باز خواهیم کرد.» مؤسسه «زنان جوان برای تغییر» سال گذشته توسط نورجهان اکبر و انیتا حیدری اساس‌گذاری شد و بیش از 50 عضو از میان بانوان و آقایان جوان دارد. اهداف این نهاد، توانمند‌سازی زنان، بهبود زندگی شان توسط مشارکت اقتصادی و اجتماعی و آگاهی‌دهی و دادخواهی برای زنان اعلام شده است. این مؤسسه در یک سال فعالیت خود، با راه اندازی تظاهرات و برگزاری محافل فرهنگی، حضور محسوس در کابل داشته است. اعضای زنان جوان برای تغییر در سال گذشته در اعتراض به خیابان آزاری زنان و دختران، حمایت از اعتصاب غذایی سیمین بارکزی و اعتراض به خشونت‌های فزاینده بر زنان، راهپیمایی کردند. نورجهان اکبر، یکی از بنیان‌گذاران زنان جوان برای تغییر، سال جدید کاری این نهاد را «سال نو برای مبارزه کهنه» می‌داند. وی در یادداشتی که در وبگاه این نهاد به نشر رسیده، در مورد فعالیت‌های آینده نهادش نگاشته است: «من فکر می‌کنم سخت تر از آغاز، پایدار کردن و مستقل نگهداشتن این جنبش است. برای استقلال یک جنبش، مهم ترین چیز، ایجاد پشتوانه ملی است. برای ایجاد این پشتوانه در افغانستان، اول ما باید کار کنیم تا اذهان مردم ما در مورد زن و نقش زن در جامعه تغییر کند تا آنها از یک نهاد یا جنبشی که برای برابری جنسیتی کار می‌کند، حمایت کنند.» اما از نظر بانو اکبر، آن‌ها بسیج جوانان را آغاز کرده و برای مبارزه مدنی نیز پایگاه اجتماعی پیدا خواهند کرد. وی می‌افزاید: «ما توانستیم بیش از پنجاه جوان را بسیج کنیم که به پا خیزند، آستین بر زنند و به صورت داوطلبانه و بدون درخواست یک افغانی، با در خطر قرار دادن خود و خانواده خود، با طعنه و تهدید شنیدن از آشنایان و بیگانه گان مبارزه کنند. من باور دارم که این آغازِ جنبش جدیدی برای برابری در افغانستان است.» داخل ایستگاه انترنتی سحرگل یک دهه بعد از فروپاشی حکومت طالبان که زنان در دوره آن‌ها، با محدودیت‌های گسترده‌ای رو به رو بودند و حتا اجازه تحصیل و کار را نداشتند، در کنار برداشته شدن محدودیت‌های وضع شده زمان طالبان بر زنان و دختران و برخورداری آن‌ها از حق تحصیل و کار، نهادهای مدافع از حقوق زنان نیز رشد چشمگیری داشته اند. مدافعان حقوق زنان با پذیرش چالش‌های جدی در برابر زنان افغان، حضور نهادها و مؤسسات نمونه روشن از بهبود حقوق زنان و پا گرفتن نهادهای مدافع حقوق زنان در ده سال اخیر می‌دانند. معصومه محمدی، رییس مؤسسه «تساوی» و از فعالان حقوق زن، با اظهار خوش‌بینی نسبت به وضعیت زنان، به این باور است که در ده سال گذشته در بیشتر عرصه‌ها، از جمله در زمینه حقوق زنان، پیشرفت‌های چشم گیری صورت گرفته است. وی می‌افزاید: « بدون شک یک دهه بعد از حضور جامعه جهانی، پیشرفت‌هایی مهم در عرصه حقوق زن صورت گرفته است. هر چند این به معنای حل شدن تمام مشکلات زنان افغانستان نمی‌باشد.» وی دلیل بهبود وضعیت زنان در کشور را فعالیت‌های نهادها و مؤسسات دفاع از حقوق زنان می‌داند. وی می‌افزاید: «وجود نهادها و مؤسسات دفاع و آگاهی دهی از حقوق زنان برای داشتن یک جامعه سالم و مدنی ضروری است.» با این حال، بانو محمدی به این باور است که کار کردن برای حقوق زنان در افغانستان همیشه دشوار بوده است. وی‌ می‌افزاید: «مبارزه برای حقوق زن در جوامع سنتی همیشه دشوار بوده است و جامعه ما نیز از این قاعده، مستثنا نیست. گرچند نهادینه‌شدن حقوق زن در جامعه‌ی سنتی افغانستان، وقت‌گیر و پرچالش است، ولی ما باور داریم که کارها و برنامه‌های نهادهای مدافع حقوق زن، نتیجه‌بخش و سودمند خواهد بود؛ همان گونه تاکنون نیز دستاوردهای چشم‌گیری داشته است.»

گزارش بخدی نیوز

شماری از نهادهای مدنی کشور می گویند که حمایت رییس جمهور کرزی از اعلامیه شورای علمای افغانستان که محدودیت هایی تازه را برزنان کشور تبلیغ می کند؛ سبب نگرانی شدید این نهاد ها شده است.
نهادهای موسوم به موسسه تساوی و اتاق فکر افغانستان با نشر اعلامیه ای، نگرانی شدید شان را از آنچه آنان "احتمال قربانی‌شدن دستاوردهای ده‌ساله‌ نظام و نهادهای مدافع حقوق زنان" خوانده، ابراز نگرانی کرده اند.

 اتاق فکر افغانستان و مؤسسه اجتماعی فرهنگی تساوی بر لزوم همکاری علمای دین در افزایش آگاهی مردم و روشن کردن اذهان عمومی تأکید داشته و امیدوار است ارزش‌های دینی قربانی اقدامات سیاسی نگردد.
این نهادها گفته اند که احتمال دارد حقوق زنان در بازی‌های سیاسی، به خصوص در روند ناشفاف مذاکرات صلح با طالبان معامله شود.
در اعلامیه این نهادها آمده است که حمایت رییس جمهور کرزی از اعلامیه شورای علما،نمایان‌گر بازشدن جبهه‌ جدیدی از "تندروی دینی" و "اراده‌ سیاسی" برای محدود ساختن دسترسی زنان به حقوق انسانی و قانونی شان است.
در اعلامیه گفته شده که حمایت سیاسی از یک فکر تند روانه، سطح خطر را به میزان بی‌سابقه ای افزایش داده است.
قربانی برای اهداف سیاسی
نهاد تساوی و اتاق فکر افغانستان، اعلامیه‌ شورای علما و حمایت رییس جمهور از آن را نشانگر معامله حقوق زنان برای اهداف سیاسی دانسته معتقد اند که حکومت در تلاش محدود کردن بیشتر زنان است.
این نهاد ها حکومت را متهم می کنند که از دستاوردهای ده ساله زنان استفاده ابزاری می کند.
در اعلامیه این دو نهاد، آمده است که محدودیت حضور زنان در جامعه، خطر افزایش خشونت بر آنان را در بر داشته و زنان را با مشکلات بیشتری رو به رو خواهد ساخت.

^{نهاد تساوی و اتاق فکر افغانستان، اعلامیه‌ شورای علما و حمایت رییس جمهور از آن را نشانگر معامله حقوق زنان برای اهداف سیاسی دانسته معتقد اند که حکومت در تلاش محدود کردن بیشتر زنان است.}
به باور این دو نهاد مدنی، آسیب دیگر این تبعیض‌ها متوجه نظام مردم‌سالاری کنونی است؛ که به قیمت گرانی به دست آمده و میلیون‌ها شهروند افغان از زن و مرد، جان و زندگی خود را برای برقراری آن از دست داده اند.
در اعلامیه این دو نهاد، آمده که مردم‌ سالاری، امنیت و عدالت بدون حضور زنان معنای خود را از دست می‌دهد.
اتاق فکر افغانستان و مؤسسه اجتماعی فرهنگی تساوی بر لزوم همکاری علمای دین در افزایش آگاهی مردم و روشن کردن اذهان عمومی تأکید داشته و امیدوار است ارزش‌های دینی قربانی اقدامات سیاسی نگردد.
این دو نهاد در حالی حمایت رییس جمهور از بیانیه شورای علمای کشور را نگران کننده خواندند که پیش از این نیز، شمار دیگری از نهادهای مدنی، از آنچه" نفوذ تفکر طالبانی در نظام" خوانده اند؛ اظهار نگرانی کردند.
علی رضا حیدری –کابل

نشر اعلامیه موسسه اجتماعی فرهنگی تساوی و اتاق فکر افغانستان در کابل پرس

د سیاسی با حقوق زنان، مردم‌سالاری را زیر سوال می‌برد

يكشنبه 11 مارس 2012, بوسيله ى اتاق فکر افغانستان, موسسه اجتماعی فرهنگی تساوی

Send this page to your friends
این صفحه را به دوستانتان بفرستید;;

در شرایطی که گزارش‌های منتشرشده توسط رسانه‌ها و نهادهای فعال حقوق‌بشری، افزایش خشونت بر زنان را نشان می‌دهد، حمایت رییس جمهور افغانستان از اعلامیه‌ی شورای علمای افغانستان که محدودیت‌هایی تازه را بر زنان کشور تبلیغ می‌کند، باعث بروز نگرانی نهادهای مدافع مردم‌سالاری و حقوق زن گردیده است.

مؤسسه‌ی اجتماعی‌‌ـ‌‌فرهنگی تساوی و اتاق فکر افغانستان به عنوان بخشی از نهادهای مدافع ارزش‌های مردم‌سالارانه و حقوق زنان افغان، از احتمال قربانی‌شدن دستاوردهای ده‌ساله‌ی نظام، نهادهای مدنی و جامعه‌ی جهانی در راستای اعاده‌ی حقوق زنان افغان در بازی‌های سیاسی، به خصوص در روند ناشفاف مذاکرات صلح با طالبان، نگرانی شدید خود را اعلام می‌نمایند.

محدودیت‌هایی که در این اعلامیه آمده و حمایتی که دستگاه سیاسی حکومت از آن به عمل آورده، نمایان‌گر بازشدن جبهه‌ی جدیدی متشکل از تندروی دینی و اراده‌ي سیاسی برای محدود ساختن دست‌رسی زنان به حقوق انسانی و قانونی خویش است. این مسئله، ضریب خطر برای مردم‌سالاری و حمایت از حقوق زنان را به شدت بالا برده است؛ چرا که پیش از این، هر از چند گاهی شاهد حملاتی از سوی تندروان بر حقوق زنان بودیم، اما پیوستن اراده‌ی سیاسی حاکم به این تندروان، سطح خطر را به میزان بی‌سابقه ای در طول ده سال گذشته افزایش داده است.
این خطر از چندی پیش به طور غیرمستقیم با وضع محدودیت برای رسانه‌گران زن آغاز شده و اینک در یک گام بلند در صحنه‌ی رسمی به ظهور رسیده است. اعلامیه‌ی شورای علما و حمایت رییس جمهور از آن، نشان می‌دهد که حکومت افغانستان می‌خواهد به قیمت از دست رفتن حقوق 50 درصد از جمعیت کشور، به اهداف سیاسی خود برسد و به همین دلیل، تلاش دارد تا در یک معامله‌ی سیاسی زمینه‌ها را برای محدود کردن بیشتر زنان و برگشتن به شرایط نامساعد و تاریک گذشته فراهم کند.

این همه در شرایطی است که هنوز زنان افغان با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم می‌کنند؛ انتظار زنان افغانستان از دولت شان این است که اگر از تأمین حقوق زنان کشور حمایت نمی‌کند، حداقل از دستاوردهایی که بیشتر نتیجه‌ی مبارزات زنان افغان و تلاش‌های جامعه‌ی جهانی در یک دهه‌ی اخیر است، استفاده ابزاری ننماید.

از طرفی دیگر، دین مبین اسلام، کرامت انسانی زن را همواره مورد توجه قرار داده است. این توجهات و امتیازات در زمانی به زنان داده شد که آنان از حق زندگی کردن محروم بودند و زنده به گور می‌شدند. همچنین در قانون اساسی افغانستان که در پرتو قوانین اسلامی تدوین گردیده، بر حقوق زنان تاکید شده است.

از آن جایی که سطح آگاهی و سواد در میان مردم پایین بوده و در این اعلامیه نیز از محدودیت حضور زنان سخن به میان آمده است، خطر بیشتر شدن اِعمال خشونت بر زنان با دستاویز قرار گرفتن آن به طور بی‌سابقه‌ای افزایش یافته و زنان را با مشکلات بیشتری رو به رو خواهد ساخت .

به طور مشخص می‌توان گفت که تبلیغ محدودیت بر حقوق انسانی و اسلامی زنان، در شرایطی که قانون تطبیق نمی‌شود و امنیت نیز در سراسر نقاط کشور، تأمین نیست و نهادهای عدلی و قضایی در نقاط دوردست کشور فعال نیستند، زمینه‌ی بروز خشونت‌های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و خانوادگی بیشتر بر زنان را فراهم کرده و به بدتر شدن وضعیت زندگی زنان و قربانی شدن شمار بیشتری از آنان کمک می‌کند.

آسیب دیگر این تبعیض‌ها متوجه نظام مردم‌سالاری کنونی است؛ نظامی که به قیمتی بسیار گران به دست آمده و میلیون‌ها شهروند افغان از زن و مرد، جان و زندگی خود را برای برقراری آن فدا کرده اند. مردم‌سالاری، امنیت و عدالت بدون حضور زنان معنای خود را از دست می‌دهد.

اتاق فکر افغانستان و مؤسسه اجتماعی فرهنگی تساوی بر لزوم همکاری علمای دین در افزایش آگاهی مردم و روشن کردن اذهان عمومی تأکید داشته و امیدوار است ارزش‌های دینی قربانی اقدامات سیاسی نگردد.

۲۱ حوت سال ۱۳۹۰

موسسه اجتماعی فرهنگی تساوی و اتاق فکر افغانستان
شماره های تماس برای معلومات بیشتر :
موسسه اجتماعی فرهنگی تساوی : معصومه محمدی ۱۵۵ ۳۵۹ ۰۷۹۹
اتاق فکرافغانستان : مرتضی معراج ۲۸۰ ۶۱۶ ۰۷۸۷

با حقوق زنان برخورد سیاسی نکنید!

«با حقوق زنان برخورد سیاسی نکنید»

21 حوت 1390 خورشيدي

برخورد سیاسی با حقوق زنان، مردم ‌سالاری را زیر سؤال می‌برد.
در خبرنامه یی که از سوی مؤسسۀ اجتماعی و فرهنگی تساوی و اتاق فکر به خبرگزاری بست باستان رسیده، آمده است، در شرایطی که گزارش‌های منتشر شده توسط رسانه‌ها و نهادهای فعال حقوق‌بشری، افزایش خشونت بر زنان را نشان می‌دهد، حمایت رییس جمهور افغانستان از اعلامیۀ شورای علمای افغانستان که محدودیت‌هایی تازه را بر زنان کشور تبلیغ می‌کند، باعث بروز نگرانی نهادهای مدافع مردم‌سالاری و حقوق زن گردیده است.
در این خبرنامه آمده است که نهادهای مدافع ارزش‌های مردم‌سالارانه و حقوق زنان افغان، از احتمال قربانی‌ شدن دستاوردهای ده‌ سالۀ نظام، نهادهای مدنی و جامعۀ جهانی در راستای اعادۀ حقوق زنان افغان در بازی‌های سیاسی، به خصوص در روند ناشفاف مذاکرات صلح با طالبان، نگرانی شدید خود را اعلام می‌نمایند.
منبع افزوده که محدودیت‌هایی که در اعلامیه شورای علما آمده و حمایتی که دستگاه سیاسی حکومت از آن به عمل آورده، نمایان‌گر باز شدن جبهۀ جدیدی متشکل از تندروی دینی و ارادۀ سیاسی برای محدود ساختن دسترسی زنان به حقوق انسانی و قانونی شان است.
در این خبرنامه به وضع محدودیت برای کارمندان زن در رسانه ها اشاره شده و از این حرکت به عنوان یک خطر برای حقوق زنان اشاره شده است.
در بخشی از این خبرنامه آمده: «اعلامیۀ شورای علما و حمایت رییس جمهور از آن، نشان می‌دهد که حکومت افغانستان می‌خواهد به قیمت از دست رفتن حقوق پنجاه درصد از جمعیت کشور، به اهداف سیاسی خود برسد.»
به باور مسؤولان نهادهای مدنی یادشده، از آن جایی که سطح آگاهی و سواد در میان مردم پایین است با نشر این اعلامیه، زنان با مشکلات بیشتری رو به رو خواهد شد.
اتاق فکر افغانستان و مؤسسه اجتماعی فرهنگی تساوی در این خبرنامه، بر لزوم همکاری علمای دین در افزایش آگاهی مردم و روشن کردن اذهان عمومی تأکید کردند و اظهار امیدواری نمودند که ارزش‌های دینی قربانی اقدامات سیاسی نگردد.
این واکنش ها از سوی نهادهای مدنی در حالی صورت می گیرد که گفته می شود وضع این محدودیت ها گامی برای خشنود سازی طالبان و مایل ساختن آن ها به مذاکرات صلح است.

خبرخانه - کابل
 

د ښځو ورځې د لمانځلو لپاره، یواځې د تخفو ورکړه بسنه نه کوي!

دخپریدو نیټه: ۱۷ کب ۱۳۹۰ - ساعت ۰۲:۱۲

معصومه محمدي‌، د فرهنګي تساوي- اجتماعي‌‌ مؤسسې رییسه

د مارچ اتمه (د ښځو نړیواله ورځ) په داسی حال کې چې د ځینو دولتي او نادولتي سازمانونو د ښځو څخه د حقونو د دفاع بنسټونو او مدنې ټولنې له لورې لمانځل کیږي خو په لیرې پرتو سیمو کې بیا ډيری افغانې میرمنې له دې نامه سره هیڅ آشنا نه دي او د تیر په څير په ولایتونو کې له بیلابیلو ننګونو څخه مخ دي.

په ټولنه کې د دوې پر وړاندی رټل، سپکاوی او تاوتریخوالی یوه عادي خبره ده او هیڅوک دا کار په د یوه جرم په توګه  نه پیژني. د دې ټولو کارونو اصلي لامل په ټولنه کې د «مرد سالاري کلتور» شمیرل کیږي.

په افغانستان کې د مارچ د اتمې ورځ لمانځل تر ډيره یوه نمایشي بڼه لري او یواځې په دغه ورځ ښځو ته د تخفو په ورکولو سره په زماني محدوده کې د همدې یوې ورځ لپاره خلاصه کیږي. په داسی حال کې چې نن ورځ افغان میرمنې له ډيرو ستونزو سره لاس او ګریوان دي، او دا ډول نمایشي لمانځل د هغوې د ستونزو په راکمولو کې کموالې نه شي رامنځ ته کولای.

د کلتور په برخه کې لازمه ده چې د ښځو پر وړاندې د نا معقولو او ناسمو دودونو سره کلکه مبارزه وشي څو ښځو ته د هغوی حقونه د اسلام د مبین دین په رڼا کې چې دغو ناسمو دودونو تری خپل روا او اسلامي حقونه اخیستي، بیرته  ورکړل شي.

په افغانستان کې د ښځو پر وړاندی د اوسنیو ستونزو ریښه په  دغه هیواد کې د څو پیړیو هغه دودونه او رواجونه دي چې د مردسالارې ټولنې له لورې پر هغوی تپل شوي دي چې د دې ستونزو د مخینوي لپاره هر اړخیزې او سراسري مبارزې ته اړتیا لیدل کیږي؛ هغه لارې چارې چې په کلتوري، سیاسي، ټولنیزو او اقتصادي برخو کې د تبعیض پر وړاندې په مساوي او متوازن ډول تر سره شي.

د کلتور یا فرهنګ په برخه کې لازمه ده چې د ښځو پر وړاندې د نا معقولو او ناسمو دودونو پر وړاندې کلکه مبارزه وشي څو ښځو ته د هغوی حقونه د اسلام د مبین دین په رڼا کې چې دغو ناسمو دودونو تری خپل روا او اسلامي حقونه اخیستي، بیرته  ورکړل شي. دغه راز د ښځو تر منځ د لیک لوست د زده کړې او عامه پوهاوي کچې لوړوالی هغه څه دي چې کولای شي په ټولنه کې د تبعیض او کرکې کچه د ښځو پر وړاندې راکمه کړي.

د سیاست په ډګر کې ښځو ته باید په بیلابیلو برخو لکه حکومتدارۍ، او نورو برخو کې فعاله او رغنده ونډه ورکړل شي او په برخه کې له پامه ونه غورځول شي؛ دغه راز هغه نمایشي حالت چې نن ورځ د افغانستان ښځې ورځ لري او یا هم د ښځو د حقونو تش په نامه پروګرامونه جوړیږي باید عملي بڼه غوره کړي. دا کار هغه مهال شونی دی چې د افغاني میرنو د زده کړې کچه د غوره حکومتدارۍ په برخه کې لوړه او په دې برخه کې ورته واقعي خدمت وشي.

په افغانستان کې د مارچ د اتمې ورځ لمانځل تر ډيره یوه
نمایشي بڼه لري او یواځې په دغه ورځ ښځو ته د تخفو په
ورکولو سره په زماني محدوده کې د همدې یوې ورځ لپاره
خلاصه کیږي.
 

له بل پلوه هغه سیاسي تحولات او لاسته راوړنې چې د تیرو څو کلونو په لړ کې شوي هغه له لاسه ورنکړل شي، له  مخالفینو سره د روغې جوړې په خبرو کې باید د ښځو حقونه نادیده ونه ګڼل شي او داسی کومه پټه معامله تر سره نه شي چې د ښځو د حقونو په برخه کې د تیرو لسو کلونو لاسته راوړنې یې قرباني شي.

د قانون په برخه کې هم باید اصلاحات رامنځ ته شي څو د افغانستان قوانین (له پورته نه تر ښکته) د اساسي قانون او د ښځو د حقونو د نړیوالو تړونو او میثاقونو په رڼا کې چې افغانستان هغه په رسمیت پیژندلي، باید ټول اصلاح او عملي بڼه غوره کړي.

د ټولنې په برخه کې هم باید د ټول هیواد په کچه له قریې نه نیولې تر ولسوالۍ او آن تر پلازمینې پورې د ښځو د حقونو څخه د دفاع بنسټونو او مدني ټولنو سره مرسته وشي څو د ښځو د روا حقونو په تر لاسه کولو او د هغوی د ستونزو په لمنځه وړلو کې جدي ګامونه پورته شي.

د هیواد اقتصادي ډګر هغه برخه چې په کې افغاني ښځو ته لږه پاملرنه شوی ده. د ښځو اقتصاي توانایي د اقتصاد د یوه فعال غړي په توګه کولای شي له کورنیو سره مرسته وکړي، او دا کار په خپله داسی شرایط رامنځ ته کوي چې د ښځو پر وړاندی تبعیض پای ته ورسیږي. همدا لاملونه دي کچیرې یې په اړه لازم ګامونه پورته شي نو ښځو ته به له یوې خوا د کار کولو او له بلې خوا د هغوی د حقونو په ورکړه کې مؤثر او ګټور تمام شي.

د پای خبرې: د بی عدالتۍ او تبعیض پر وړاندې پراخه مبارزه او د هغې عملي کول په افغاني ټولنه کې خورا ستونزمن کار دی او هر ډول هڅې چې په دی برخه کې په تیرو لسو کلونو کې تر سره شوې د لنډې مودې لپاره وې چې دې هڅو ونشو کولای د ښځو پر وړاندی شته ننګونې کمې کړي، بلکه د ښځو د پوره حقونو د لاسته راوړلو لپاره اړینه ده چې اوږد مهالي پروګرامونه چې تر ډیره عملي بڼه ولري نه نمایشي، پلي شي. دغه راز دا مبارزه د ښځو او نارینه ؤ د قربانیو مبارزې ته اړتیا لري، د ځوانانو، روڼ اندو او د مدني ټولنو همغږه هڅې د دولت په ملاتړ کولای شي د ښځو د حقونو په ورکولو کې مؤثرې تمامې شي.

http://www.bamdad.af/pashto/story/1655